Digital resources in the Social Sciences and Humanities OpenEdition Our platforms OpenEdition Books OpenEdition Journals Hypotheses Calenda Libraries OpenEdition Freemium Follow us

El mejor escritor de terror del cambio de milenio

Milurteko aldaketaren beldurrezko idazlerik onena

Ez dakit zergatik, baina mende aldaketek kultura arloan ere aldaketa kritiko batzuk dakartzate. Zentzu honetan, beldurrezko generoan nabarmenki nabarmentzen diren idazleak ditugu. Gaur, alor honetan gehien miresten dudan idazleetako bati buruz hitz egin nahi dizut. Thomas Ligotti estatubatuarraz ari naiz. 

Thomas Ligottiren inguruan ditudan erreferentziak musikatik datoz, Current 93 proiektutik konkertuki. David Tibet, proiektuaren buru dena, kultura undergroundaren zale aseezina da, eta bere lana garrantzitsuak diren artista ezezagunak azpimarratzea da. Horien artean, hanzturan guztiz erori zen Stenbock idazle baltiar desegonkor eta ilunaren kontakizunak aipagarriak dira. 

Erreferentzia hauekin, egun batean, Granadako liburudenda batean nengoela, Thomas Ligotti-ren komiki bat aurkitu nuen gazteleraz argitaratua, eta hartu egin nuen. Bere izenburua: La fábrica de pesadillas.

Komikiak Ligottiren lau istorio original ditu, hauetako bi Stuart Moore-k eta beste bi Joe Harris-ek gidoitutakoak, Lee Loughridge, Ben Templesmith, Ted McKeever eta Michael Gaydos ilustratzaileen marrazkiez lagunduta.

Ligottik berak gogoeta interesgarria egiten du istorio bakoitzaren hasieran, H. P. Lovecraft, E.T.A. Hoffman edo Bram Stoker bezalako klasikoetatik datozen influentziak agerian utziz. Lau istorioak izu nahiko adimentsu eta ez oso nabarikoak dira. Izu hau paradoxikoa dela esango nuke. Generoko elementuak erabiltzen ditu, adibidez, pailazoak, manikiak edo eroetxeak, baina topikoetan erori gabe, gainera, zinemari buruzko aipamen txikiak ere aurki daitezke istorio hauetan, hala nola Jack Arnolden 1957ko The Incredible Shrinking Man. 

Noktuarioa

Nola ez, Thomas Ligottiren kontakizun onenen bilduma gazteleraratu duen lehenengoa Valdemar argitaletxea izan da. Idazlearen garrantziaz jabetuta, Valdemarrek “Valdemar Gótica” bilduman bere lana jartzea erabaki du, merezi duen bezala.

Ligottiren kontakizunek izuari beste begirada bat ematen diote. Dimentsio psikologikoa funtsezkoa da idazlearentzat, bere pertsonaiak errealitatetik kanpoko espazioetan eta denboretan kokatzen saiatzen baita, irakurlea deslokalizatzeko eta erreferentziarik gabe uzteko, nondik dabilen jakin ez dezan.

Benetan, Ligottik berak nahi duen lekutik eta lekura eramaten gaitu. Batzuetan, tradizio mitologiko unibertsaleko pertsonaiak hartzen ditu – “Medusa”, adibidez – bere munduan sar gaitezen, eta pertsonai hauen ezaugarri kezkagarri eta magikoak erabiliz, irakurlea aztoratzea lortzeko. Beste batzuetan, elipsia erabiltzen du: urteroko gertaeren zerrenda batean, Halloween jaialdi xalo bat adibidez, izugarrikeria albiste labur batean gauzatzen da, zeina, gertatu eta urtebetera azaltzen den. Ligottik etorkizunaren zientzia deitzen dioen  aintzinaroan aurkitutako zientziaren fantasiek, adibidez, doktore ero baten asmakizunekin, E.T.A. Hoffmann-en The Sandman dakarte gogora. 

Erregistroen aldakortasunaren eta esaldi bakoitza ahalik eta gehien aprobetxatzearen jakituriaz, Ligotti gai da irakurlearen arima kezkaz betetzeko, baita orrialde bateko edo biko mikrokontakizunetan ere, liburuaren azken zatian jasotako pasarteetan bezala.

Grimscribe

Grimscribe. Life and Works Valdemarrek argitaratutako beste kontakizun bilduma bat da. Genero honen barruan, Thomas Ligotti guztiz bere jakituria sailean murgilduta aurkitzen da. Ondorioz, irakurle garaikidea izutzen duten trama laburrak bikain garatzeko gai da.

«The Last Feast of Harlequin» lanean, antropologo bat herri arraro batean sartu dela kontatzen digu egileak. Herri horretan, neguan, pailazo zorigaiztokoak ageri diren jai batzuk ospatzen dira urtero. Protagonista mundu arraro honetan murgilduko da, non egilearen irudimenak eskutik eramango gaituen istorio ikaragarri batean zehar.

Atsegin handiz harritu ninduen beste kontakizun batek «The Spectacles in the Drawer» du izenburu. Bertan, gailu batek mundu magikoetara bidaiatzeko aukera ematen dio jabeari, eta horrek ondorio latzak besterik ez dakartza pertsonaiarentzat. «Nethescurial» ere izugarrikeriaren erakusgarri ona da. Kontakizun honetako gertakariak liburutegi bateko paper-sorten artean aurkitutako dokumentu bitxi baten ondorioz hasten dira. Azkenik, «The Sect of the Idiot» nabarmentzekoa da ere, Lovecraften estiloko kontakizun bat. Bertan, pertsonaia arraro batekin hitzordu bat edukitzeak zorigaitzezko amaiera du.

Gizakiaren kontra egindako konspirazioa

Ligottiren irakurle bezala, haren ideologia, etika eta idazle bat arau edo marko konkretu batetik ateratzea eragiten duten balioak ezagutzea interesatzen zait. Kasuak kasu, The Conspiracy against the Human Race autore honen saiakera bat da, non galdera horiei erantzuna ematen dien.

Thomas Ligotti idazle ezkorra da. Bere iritziz, gizakiak kontzientzia izatea ez da gauza ona, kontrakoa baizik. Harentzat, giza izaerak bere baitan darama sofrimendua, existentziari lotua, eta, beraz, heriotzaren ezagutzari lotua. Sufrimendu hori gizakiak bere kontzientzian ukatzen eta lurperatzen duen zerbait da, bere existentzia ahazten saiatzeko. Ausarta dena eta munduari argi begiratzea eta bere heriotzaz ohartaraztea erabakitzen duena bakarrik konturatzen da honetaz. Ligottirentzat, aurkikuntza honek beharrezkoa den igarotze-erritu bat osatzen du, eta horren ondoren ezin da atzera egin. Depresioaren antzeko egoeran sartzen zara, eta hortik ez zara aterako.

Ideia hau taxutzeko, Ligotti Schopenhauer edo Zapffe bezalako autoreen pentsamenduaz elikatu da, beste askoren artean (nahiz eta aipatutako biak bere erreferente nagusiak diruditen). Irtenbide baten bila, egilea budismora ere hurbiltzen da, gizakia ulertzeko modu egokiagoa delakoan, baina azkenean baztertu egiten du.

Liburuaren azken zatia da interesgarriena, bertan azaldutakoa izugarrikeriaren literato handiei aplikatzen baitzaie, batez ere Poe eta Lovecrafti. Horrela, gai garrantzitsu bat nabarmentzen da: «Heriotzarik gabe (hau da, heriotzaz dugun kontzientziarik gabe) ez lirateke izugarrikeria istorioak idatziko».

Ligotti eta Current 93
Thomas Ligotti-ren eta Current 93-ren lankidetza hiru albumetara mugatzen da: “In A Foreign Town, In A Foreign Land” (1997), “I Have A Special Plan For This World” (2000) eta “This Degenerate Little Town” (2001). Horrez gain, Tibetek Ligotti-ren hainbat kontakizun argitaratu ditu edizio mugatuetan.

H.P. Lovecraften zalea bazara, Thomas Ligotti ezin galduzkoa da.

Horregatik, gomendatu nahi dizut Amazon-en argitaratu berri dugun Herejía y Belleza dedicado a H.P. Lovecraft y el horror cósmico bilduma. Oraindik ez baduzu, bertan Providence-ko maisuaren bizitza eta obrari buruzko saiakera interesgarri batzuk aurkituko dituzu.


OpenEdition le sugiere que cite este post de la siguiente manera:
Dr. Pedro Ortega (27 de febrero de 2025). El mejor escritor de terror del cambio de milenio. El blog de Tartalo. Recuperado 12 de marzo de 2026 de https://doi.org/10.58079/13e04


Deja una respuesta

Tu dirección de correo electrónico no será publicada. Los campos obligatorios están marcados con *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.